ذاتى حق است ؛ امّا بندگان و رهپويان صالح كه قصد رسيدن به مقامى بس بلند بر پايهء ارادهء تام و خالص الهى به دور از هر گونه شرك و دوگانگى دارند ، تنها در سايهء كسب فيض از درياى عفو خداوند توفيق مىيابند . . در اين فراز كه حضرت سجاد عليه السلام مىفرمايد : ستم و جنايت بر تو گران و سخت نمىآيد . مقصود اين نيست كه خداوند بىاراده و بىتوجّه به نظام امور است . و هر اتفاقى رخ مىدهد بر باد فنا برود و براى حق تعالى مهم نباشد كه به آنچه از ظلم و گناه و تجاوز در سراسر دنيا به خاطر آزمايش انسان يا كوتاهى و نادانى بشر پديد مىآيد ، بىتفاوت گذر كند ؛ بلكه مراد اين است كه همه چيز در مقابل عظمت حضرت حق بىنهايت كوچك است و هر امر بزرگى و حيرت انگيزى كه تفكّر و محاسبهء ما از آن در بماند در برابر قدرت برتر او ناچيز است و درياى وجود فيّاض و خلّاق حق سراسر آفرينش را فرا گرفته است . از آن جمله عفو و غفران الهى كه مانند ابرى پر بركت بر وجود انسان سايه انداخته است و او را تا رسيدن به مقصد نهايى يارى مىرساند ، البته آنچه كه از منابع لغوى و تفاسير معصومان عليهم السلام به ويژه در اين باب استفاده مىشود ؛ واژهء « عفو » در هر زمينه‌اى به كار رفته ، مفهومى بالاتر از معناى غفران و مغفرت دارد . به عنوان نمونه در آيات شريفه آمده است : إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُورًا » « 1 » يقيناً خدا همواره گذشت‌كننده و بسيار آمرزنده است . فَأُوْلئِكَ عَسَى اللَّهُ أَن يَعْفُوَعَنْهُمْ وَكَانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا » « 2 »

--> ( 1 ) - نساء ( 4 ) : 43 . ( 2 ) - نساء ( 4 ) : 99 .